Δήλωση Γιώργου Θεοχαρίδη, Αναπληρωτή Προέδρου – Υποψήφιου Βουλευτή Λεμεσού, Δημοκρατικής Αλλαγής
► Το 2026 βρίσκει τις σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης – Τουρκία σε φάση επαναξιολόγησης.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, υπό την πίεση γεωπολιτικών εξελίξεων, μεταναστευτικών ροών και ενεργειακών ισορροπιών στην Ανατολική Μεσόγειο, εξετάζει εκ νέου την «θετική ατζέντα» με την Άγκυρα, με αιχμή τον εκσυγχρονισμό της τελωνειακής ένωσης και τη μερική επανεκκίνηση των ενταξιακών διαδικασιών.
Η Δημοκρατική Αλλαγή θεωρεί ότι η παρούσα συγκυρία δεν είναι ουδέτερη. Είναι μια κρίσιμη στιγμή διαπραγμάτευσης, την οποία η Κυπριακή Δημοκρατία οφείλει να αξιοποιήσει ενεργητικά και όχι παθητικά.
► 1. Καμία πρόοδος χωρίς ρητές και δεσμευτικές προϋποθέσεις
Ο εκσυγχρονισμός της τελωνειακής ένωσης ΕΕ–Τουρκίας, που επανέρχεται στο τραπέζι το 2026 με την υποστήριξη ισχυρών κρατών-μελών και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δεν μπορεί να παραχωρηθεί χωρίς συγκεκριμένα ανταλλάγματα.
Για την Κύπρο, η αναβάθμιση αυτή δεν αποτελεί οικονομικό όφελος καθαυτό.Αποτελεί διαπραγματευτικό εργαλείο, το οποίο πρέπει να συνδεθεί άμεσα με:
τον σεβασμό της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων κράτους-μέλους,την πλήρη ευθυγράμμιση της Τουρκίας με το Ενωσιακό κεκτημένο.
► 2. UNCLOS και τελωνειακή ένωση: θεσμική υποχρέωση, όχι πολιτική χάρη
Η Δημοκρατική Αλλαγή εισηγείται όπως η Κυπριακή Δημοκρατία απαιτήσει, ως όρο στην εντολή (mandate) προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή:
τη ρητή υποχρέωση της Τουρκίας να προσχωρήσει στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).
Η απαίτηση αυτή δεν είναι μονομερής ούτε αυθαίρετη:
το Δίκαιο της Θάλασσας αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του ευρωπαϊκού κεκτημένου, το τελωνειακό έδαφος της ΕΕ περιλαμβάνει τα χωρικά ύδατα και τον εναέριο χώρο όλων των κρατών-μελών, η συστηματική αμφισβήτηση θαλάσσιων ζωνών κράτους-μέλους υπονομεύει την ίδια τη λειτουργία της τελωνειακής ένωσης.
► 3. ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα: κενό προστασίας που πρέπει να κλείσει.
Το 2026, μετά από χρόνια παραβιάσεων στην Ανατολική Μεσόγειο, η Κύπρος οφείλει να θέσει ευθέως το ζήτημα: της θεσμικής σύνδεσης της τελωνειακής ένωσης με την ΑΟΖ και την υφαλοκρηπίδα των κρατών-μελών, της ανάγκης ευρωπαϊκής προστασίας των θαλάσσιων ζωνών, όταν αυτές συνδέονται με Οικονομικές δραστηριότητες, Ενεργειακούς πόρους και Ασφάλεια εφοδιασμού της Ένωσης.
Η απουσία αυτής της σύνδεσης λειτουργεί εις βάρος της Κύπρου και υπέρ της αναθεωρητικής πολιτικής της Άγκυρας.
► 4. Θεμελιώδη δικαιώματα και απειλές χρήσης βίας
Η Δημοκρατική Αλλαγή υποστηρίζει ότι οποιαδήποτε συζήτηση για τα κεφάλαια 23 και 24 (κράτος δικαίου – θεμελιώδη δικαιώματα) οφείλει να συνοδεύεται από:
αυστηρούς, μετρήσιμους και αναστρέψιμους οροδείκτες (benchmarks), ρητή απαίτηση για άρση κάθε απειλής χρήσης βίας (casus belli) απέναντι σε κράτος-μέλος της ΕΕ, σεβασμό των δικαιωμάτων όλων των Κυπρίων πολιτών, χωρίς εξαιρέσεις ή «ειδικά καθεστώτα».
Συμπέρασμα – Η θέση μας το 2026
Η Δημοκρατική Αλλαγή πιστεύει ότι:
η προσέγγιση της Τουρκίας με την Ευρώπη δεν είναι αυτοσκοπός, μπορεί να γίνει μόνο με τους όρους του Ευρωπαϊκού Δικαίου και της ισοτιμίας των κρατών-μελών,
η Κύπρος οφείλει να εγκαταλείψει τη λογική της σιωπηρής συναίνεσης και να ασκήσει ενεργητική, θεσμική και στρατηγική πολιτική.
Η «θετική ατζέντα» του 2026 δεν πρέπει να εξελιχθεί σε ακόμη μία χαμένη ευκαιρία.
Μπορεί και πρέπει να μετατραπεί σε μοχλό πίεσης για σεβασμό, νομιμότητα και ουσιαστική πρόοδο. Αυτό δεν είναι αδιαλλαξία. Είναι υπεύθυνη Ευρωπαϊκή στάση και υποχρέωση απέναντι στην Κυπριακή Δημοκρατία.
#ΕΕ#επαναξιολόγηση #ΚΥΠΡΟΣ #Τουρκία #διαπραγμάτευσης #UNCLOS #ΑΟΖ #ΔημοκρατικήΑλλαγή